Cao Thị Nga, Lớp 55A1 Sư phạm Lịch sử

Người hướng dẫn: TS. Tôn Nữ Hải Yến

 

1. Mở đầu

Tổng quan tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực đề tài

Quan hệ giữa Singapore và Ấn Độ từ năm 1990 đến năm 2015 là một vấn đề có ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc. Do vậy, từ trước tới đây là vấn đề thu hút các học giả trong và ngoài nước nghiên cứu dưới góc độ khác nhau. Trên cơ sở các công trình mà chúng tôi đã có điều kiện tiếp cận, có thể khái quát về tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực đề tài như sau:

Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài         

Căn cứ vào kế hoạch điều tra cùng nguồn tài liệu phong phú, có độ tin cậy, tác giả Rahul Garg trong “India - Singapore CECA, Working Paper No 234 Summer Research Internship 2009” (Hiệp định hợp tác kinh tế toàn diện Singapore - Ấn Độ, Tài liệu thảo luận số 243, trại nghiên cứu mùa hè 2009), đã đề cập đến nội dung, quá trình đàm phán và ký kết Hiệp định Hợp tác kinh tế toàn diện Singapore - Ấn Độ. Công trình cũng đi sâu phân tích và làm rõ một số lĩnh vực hợp tác kinh tế hai nước cụ thể như hợp tác thương mại, hợp tác đầu tư… Đặc biệt, những tác động của Hiệp định Hợp tác kinh tế toàn diện Singapore - Ấn Độ đối với hợp tác kinh tế hai nước cũng được tác giả quan tâm phân tích. Tuy vậy, tác giả chỉ dừng lại ở mốc thời gian năm 2009.

Tác giả David Brewster với bài viết India's security partnership with Singapore (Quan hệ an ninh Ấn Độ- Singapore) đăng tải trên The Pacific Review tập 22, số 5 năm 2009 cho rằng, Ấn Độ và Singapore đã phát triển quan hệ đối tác song phương về kinh tế và an ninh, quan hệ này có vị trí trung tâm trong chiến lược của Ấn Độ tại Đông Nam Á.

Từ một luận điểm của Michael Leifer cho rằng, quan hệ Singapore -Ấn Độ là mối quan hệ "ngoại giao xa xôi" và khẳng định rõ quan điểm này hết sức chính xác trong bối cảnh Chiến tranh lạnh, tác giả Ming Hwa Ting (Trường Đại học Adelaide, Australia) với bài viết Singapore - India Relations: A Return to History (Quan hệ Singapore - Ấn Độ: Sự trở lại của lịch sử) đăng tải trên tạp chí Nghiên cứu Nam Á, số 2 cho rằng, với sự kết thúc của Chiến tranh lạnh, khi rào cản ý thức hệ không còn chi phối, quan hệ hai nước đã được cải thiện nhanh chóng, đặc biệt là trên lĩnh vực kinh tế. Bài viết đưa đến một cách tiếp cận toàn diện, đặc biệt trên lĩnh vực chính trị. Bài báo lập luận rằng, quan hệ Singapore - Ấn Độ bây giờ không còn là "ngoại giao xa xôi", mà thay vào đó là phản chiếu những gì họ có được trong thời kỳ thực dân, và do đó đại diện cho 'sự trở lại của lịch sử'.

Đặc biệt, cuốn sách Singapore and Indian towards share future (Toàn cảnh Singapore - Ấn Độ và chia sẻ tương lai) do tác giả See Chak Mun chủ biên do Viện nghiên cứu Nam Á, Đại học quốc gia Singapore xuất bản năm 2015 là một cuốn sách có ý nghĩa rất quan trọng đối via vẫn đề nghiên cứu. Thông qua việc tập hợp được một hệ thống tư liệu tương đối phong phong phú, nhóm các tác giả đã dựng lại quan hệ Singapore - Ấn Độ dưới hình thức là những câu chuyện hấp dẫn và lý thú. Đi theo chiều dài của cuốn sách, người đọc cảm nhận nó những là những lát cắt ngang của mối quan hệ hai nước. Vì vậy, tính hệ thống và sự liên kết hay các mối tác động qua lại của quan hệ này chưa được làm rõ. Tuy nhiên, cho đến nay, đây là công trình nghiên cứu tương đối đầy đủ và hệ thống nhất mà chúng tôi đã tiếp cận.

Tình hình nghiên cứu ở trong nước

Cơ bản, có thể thấy rằng, ở Việt Nam, các nhà nghiên cứu tập trung nghiên cứu sâu về lịch sử Singapore, về chính sách đối ngoại của Singapore, chính sách đối ngoại của Ấn Độ. Quan hệ Ấn Độ - ASEAN cũng được các học giả quan tâm. Tuy nhiên, những nghiên cứu về quan hệ Singapore, Ấn Độ chưa nhiều. Trong số các công trình có liên quan đến vấn đề nghiên cứu mà chúng tôi có điều kiện tiếp cận, phải kể đến như:

Nghiên cứu trực tiếp quan hệ Singapore - Ấn Độ, tác giả Nguyễn Công Khanh, Phạm Tiến Đông với bài viết “Quan hệ ngoại giao Xingapo - Ấn Độ giai đoạn 1965 - 1990” đăng trên tạp chí Nghiên cứu Đông Nam Á năm 2007. Bài báo đã phân tích những nhân tố căn bản tác động đến quan hệ hai nước trong khoảng thời gian trên, dựng lại quan hệ Singapore - Ấn Độ trước năm 1990. Đồng thời, thông qua phân tích và đánh giá khách quan, khoa học, các tác giả đã đưa ra những nhận xét ban đầu về mối quan hệ hai nước. Tuy nhiên, nghiên cứu này chỉ tập trung làm rõ quan hệ hai nước trong giai đoạn trước năm 1990.

Cuốn sách “Singapore đặc thù và giải pháp” của PGS.TS. Dương Văn Quảng do NXB Chính trị quốc gia phát hành cũng ít nhiều đề cập về quan hệ Singapore - Ấn Độ. Tác giả trình bày những đặc thù của đất nước Singapore, các chặng đường phát triển, cùng các chiến lược phát triển đất nước trong thời kì mới, các định hướng trong quan hệ ngoại giao. Đây là cuốn sách có cách viết hấp dẫn với nguồn tư liệu phong phú giúp ích rất nhiều cho tác giả trong quá trình nghiên cứu.

Ngoài ra, còn phải kể đến các luận văn, luận án có liên quan như luận văn Thạc sĩ Lịch sử “Quan hệ Ấn Độ- ASEAN trong thập niên đầu nửa thế kỉ XXI” của Bùi Thị Đào, trường Đại Học Sư phạm TP. HCM (năm 2012)…

Từ việc khảo sát các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước có thể tiếp cận chúng tôi nhận thấy:

Ở những góc độ tiếp cận khác nhau, cơ bản, các nhà nghiên cứu đã bước đầu khắc họa bức tranh quan hệ hai nước. Bên cạnh đó, một số công trình quan tâm nghiên cứu quan hệ hai nước trong mối quan hệ với quốc tế, khu vực. Mặc dầu vậy, các công trình nghiên cứu của các học giả đi trước, hoặc nghiên cứu một khía cạnh lĩnh vực hoặc nghiên cứu một giai đoạn trong quan hệ hai nước. Cơ bản, các công trình nghiên cứu kể trên của các tác giả ở nước ngoài. Theo khảo sát của chúng tôi, ở Việt Nam, chưa có công trình nghiên cứu nào nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện về quan hệ giữa Ấn Độ và Singapore trong giai đoạn từ 1990 đến năm 2015.   

Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu

Sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc, thế giới chuyển mình sang một giai đoạn mới. Trong bối cảnh ấy, để đứng vững trên trường quốc tế và bảo đảm lợi ích quốc gia dân tộc, các quốc gia rất cần những thay đổi phù hợp trong chính sách đối nội, đối ngoại. Với các nước nhỏ, sự nhạy bén trong chiến lược đối ngoại được xem như là một trong những nhân tố chìa khóa nhằm hội nhập và phát triển trong xu thế quốc tế hóa, toàn cầu hóa hiện nay. Chính vì vậy, nghiên cứu lịch sử quan hệ giữa các quốc gia đã và đang là vấn đề hấp dẫn. Nghiên cứu về quan hệ giữa Singapore và Ấn Độ cũng nằm trong xu thế đó.

Singapore là một quốc gia đặc thù theo nghĩa đầy đủ của từ này. Đặc thù về vị trí địa lý, về diện tích, đặc thù về lịch sử, đặc thù về dân cư… Để trụ vững, Singapore đã tìm cách “khắc phục” những bất lợi và phát huy lợi thế, vươn lên, trở thành một quốc gia phát triển. Trên “chặng đường hóa rồng”, chiến lược đối ngoại có vai trò hết sức cấp thiết, quyết định đến sự sống còn và phát triển của Singapore.

Cùng với Trung Quốc, Ấn Độ là đối tác rất quan trọng của Singapore. Ấn Độ là một trong những quốc gia đặt quan hệ ngoại giao sớm nhất sau khi Singapore tách khỏi liên bang Malaysia. Trong suốt thời kỳ chiến tranh lạnh, quan hệ hợp tác Singapore - Ấn Độ hết sức tốt đẹp và thu được những thành quả. Kể từ sau Chiến tranh lạnh đến nay, đặc biệt là sau khi Ấn Độ thực hiện chính sách hướng Đông và Singapore có những bước phát triển mới, quan hệ song phương Singapore - Ấn Độ được đẩy mạnh trên lĩnh nhiều lĩnh vực, có tác động sâu rộng đến sự phát triển của mỗi nước cũng như quan hệ hợp tác trong khu vực. Nghiên cứu quan hệ Singapore - Ấn Độ từ năm 1990 đến năm 2015 không chỉ góp phần hiểu rõ hơn xu hướng vận động trong chính sách đối ngoại của hai nước sau Chiến tranh lạnh, làm sáng tỏ những nội dung quan trọng, góp phần nhận diện rõ nét nội dung, tính chất, đặc điểm của quan hệ hai nước.  

Việt Nam và Singapore là hai quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, cũng là thành viên khối ASEAN. Việt Nam - Ấn Độ vốn dĩ có quan hệ truyền thống tốt đẹp. Ở Việt Nam hiện nay, nghiên cứu về Singapore chưa nhiều, nghiên cứu quan hệ về Singapore - Ấn Độ cũng khá khiêm tốn. Trong bối cảnh Việt Nam có quan hệ tích cực với cả Singapore với Ấn Độ, đi sâu tìm hiểu quan hệ giữa hai nước sẽ rút ra được những kinh nghiệm bổ ích trong đường lối đối ngoại, đồng thời góp phần nào đó khỏa lấp khoảng trống về vấn đề nghiên cứu trên ở Việt Nam hiện nay.

Xuất phát từ những ý nghĩa khoa học và thực tiễn trên, chúng tôi quyết định lựa chọn đề tài: “Quan hệ Singapore- Ấn Độ từ năm 1990 đến năm 2015” để làm đề tài nghiên cứu.

Mục tiêu

Mục tiêu của đề tài là làm sáng rõ thực trạng, thành tựu, hạn chế và bước đầu đưa ra một số nhận xét về quan hệ giữa Cộng hòa Singapore và Cộng hòa Ấn Độ từ đầu thập niên 90 của thế kỷ XX đến 2015. Trên cơ sở đó, trong phạm vi có thể, rút ra một số bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam

Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận nghiên cứu của đề tài là quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về các vấn đề quốc tế

Đề tài chủ yếu sử dụng phương pháp lịch sử và phương pháp logic. Bên cạnh đó, để khai thác xử lý tư liệu, chúng tôi cũng sử dụng phối kết hợp một số phương pháp liên ngành như tổng hợp, thống kê, phân tích, đối chiếu, so sánh để giải quyết các vấn đề đặt ra.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài được xác định là “Quan hệ giữa Singapore - Ấn Độ từ năm 1990 đến năm 2015”.

Phạm vi nghiên cứu: Về thời gian được xác định trong khoảng từ năm 1990 đến năm 2015. Đây là khoảng thời gian sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc, Ấn Độ bắt đầu thực hiện cải cách dưới thời Narasimha Rao và thực hiện Chính sách hướng Đông. Về phía Singapore, đây cũng là thời điểm chuyển giao quyền lực giữa Lý Quang Diệu và Goh Chock Tong, Singapore có những bước chuyển biến quan trọng trong sự phát triển kinh tế xã hội và chính sách đối ngoại. Mốc kết thúc được xác định là năm 2015, thời điểm hai nước Singapore - Ấn Độ ký kết nâng cấp quan hệ hai nước trở thành quan hệ đối tác chiến lược.

2. Nội dung nghiên cứu và các kết quả nghiên cứu đạt được

Để làm sáng rõ vấn đề nghiên cứu đặt ra, chúng tôi triển khai nội dung đề tài trong 3 chương:

 Nọi dung chương 1 của đề tài tập trung phân tích và làm rõ các nhân tố tác động đến quan hệ Singapore - Ấn Độ trong giai đoạn từ năm 1990 đến năm 2015. Các nhân tố quốc tế, khu vực đóng vai trò nhân tố khác quan tác động sâu rộng đến quan hệ hai nước. Bên cạnh đó, đề tài cũng khái quát quan hệ hai nước trong lịch đến trước năm 1990. Đặc biệt, trên cơ sở làm rõ nhóm các nhân tố từ phía Singapore, các nhân tố từ phía Ấn Độ chương 1 đã đi đến khẳng định, Singapore có một vị trí hết sức quan trọng, là cửa ngõ để Ấn Độ có thể tiến vào Đông Nam Á. Hơn nữa sự phát triển nhanh chóng của kinh tế Singapore là lợi thế tiềm năng khi Singapore quan hệ hợp tác với Ấn Độ, bổ sung cho Ấn Độ những lĩnh vực còn hạn chế. Tuy nhiên, Singapore lại thiếu hụt các tiềm năng về tài nguyên thiên nhiên, lao động, thị trường… nên Ấn Độ chính là giải pháp có lợi cho Singapore trong quá trình hợp tác để Singapore giải quyết những nhu cầu thiết yếu cho sự phát triển. Mặt khác, cũng với vị trí địa chiến lược quan trọng nhu vậy thì Singapore cần có các mối quan hệ chiến lược với những đối tác có tiềm lực quân sự mạnh nhằm đảm bảo chiến lược cân bằng trong chính sách ngoại giao cũng như xây dựng lực lượng quân sự mạnh bảo vệ vững chắc lợi ích của quốc đảo bé nhỏ này.

Chương 2 của đề tài dựng lại một cách khách quan, chân thực quan hệ hai nước trên một số lĩnh vực quan trọng như: Quan hệ chính trị ngoại giao, quan hệ quân sự - an ninh, quan hệ kinh tế, văn hóa, giáo dục…

 Singapore đã trở thành đối tác chính trị hàng đầu của Ấn Độ. Khung quan hệ giữa hai nước được xác định bằng các hiệp định được ký kết giữa Ấn Độ và Singapore phản ánh sự tăng cường hợp tác, mang lại một khuôn khổ rộng hơn cho các hoạt động giữa hai Chính phủ, cộng đồng doanh nghiệp và ngoại giao nhân dân. Hiệp định Hợp tác Kinh tế toàn diện (năm 2005), Hiệp định tránh đánh thuế hai lần (1994, các Nghị định thư đã ký vào năm 2011), Hiệp định hợp tác về hàng không (năm 1968, sửa đổi vào tháng 4/2013), Biên bản ghi nhớ về hợp tác ngoại giao (1994) và Hiệp định hỗ trợ pháp lý (2005). Hai bên cũng xây dựng Uỷ ban Liên hợp Bộ trưởng do Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ và Bộ trưởng Ngoại giao Singapore chủ trì.

Bên cạnh hợp tác chính trị, quan hệ quốc phòng cũng được cho là một trong những lĩnh vực hợp tác hiệu quả chứng tỏ những bước tiến lớn lao trong mối quan hệ song phương giữa Singapore và Ấn Độ sau Chiến tranh lạnh cũng như minh chứng thể hiện mức độ tin cậy lẫn nhau rất cao. Với một cơ chế quan hệ linh hoạt, thể hiện rõ thiện chí và nhu cầu hợp tác, quan hệ kinh tế Singapore - Ấn Độ hiệu quả trên cả lĩnh vực thương mại lẫn đầu tư. Singapore và Ấn Độ ngày càng trở thành đối tác quan hệ kinh tế quan trọng của nhau. Hợp tác giáo dục, văn hóa và một số lĩnh vực khác cũng bước đầu thu được những thành tựu lớn.

Chương 3 của đề tài, chúng tôi đã đánh giá khái quát về thành tựu chính, nguyên nhân của thành tựu, hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế trong quan hệ Singapore - Ấn Độ. Đồng thời, chũng tôi cũng làm rõ những tác động của quan hệ Singapore - Ấn Độ đối với Singapore, với Ấn Độ, với quan hệ Ấn Độ ASEAN. Ở mức độ cho phép, chúng tôi cũng đã rút ra một số kinh nghiệm từ quan hệ hợp tác này.

Từ những kết quả nghiên cứu, nội dung đề tài góp phần bổ sung thêm vào hệ thống tư liệu và lập luận khoa học đối với việc nghiên cứu, học tập và giảng dạy về lịch sử quan hệ quốc tế ở Nam Á, Đông Nam Á nói chung và quan hệ Singapore - Ấn Độ nói riêng trong hai thập kỷ sau Chiến tranh lạnh. Bên cạnh đó, đề tài góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập học phần Lịch sử thế giới hiện đại, học phần quan hệ quốc tế thời hiện đại ở trường đại học. Đề tài còn là tài liệu tham khảo đối với sinh viên, học viên cao học ngành Sử, và những ai quan tâm đến vấn đề nghiên cứu.

3. Kết luận và kiến nghị

Quan hệ Singapore - Ấn Độ từ năm 1990 đến năm 2015 diễn ra dưới sự tác động của nhiều yếu tố chủ quan và khách quan khác nhau bao gồm quan hệ tốt đẹp từ trong lịch sử.Trong bối cảnh của tình hình mới, Singapore và Ấn Độ đều có nhu cầu hợp tác nhằm phục vụ chiến lược phát triển kinh tế xã hội cũng như nhu cầu hội nhập quốc tế của mỗi nước. Quan hệ giữa Singapore - Ấn Độ từ năm 1990 đến 2015 cũng phát triển trong một môi trường quốc tế rất thuận lợi, khi xu hướng toàn cầu hóa, khu vực hóa nhanh chóng và sự phát triển như vũ bão của khoa học, kĩ thuật. Tuy nhiên cũng chính trong môi trường quốc tế ấy cũng đặt ra không ít thách thức đối với quan hệ Singapore - Ấn Độ trong giai đoạn này. Vì vậy, hai nước cần vạch ra cho mình những bước đi vững chắc và đúng đắn để bắt kịp xu thế cũng như bảo vệ được lợi ích quốc gia và bản sắc dân tộc.

Nhìn chung, thực trạng và kết quả hợp tác giữa Singapore - Ấn Độ giai đoạn 1990 - 2015 đã phản ánh mối quan hệ hợp tác hiệu quả. Hai nước đã thiết lập quan hệ hầu như trên tất cả các lĩnh vực, nhưng trọng tâm vẫn là về kinh tế và an ninh quân sự. Chính sự phát triển quan hệ Singapore - Ấn Độ trong các lĩnh vực kể trên giai đoạn này đã phần nào tạo ra sự cân bằng quyền lực ở khu vực Đông Nam Á. Thông qua các diễn đàn hợp tác song phương giữa hai bên thì đồng thời hai nước cũng có cơ hội hợp tác với bạn bè các nước trong khu vực và một số tố chức thế giới.

Thành tựu trong quan hệ hợp tác giữa Singapore - Ấn Độ trong 25 năm nghiên cứu đã chứng tỏ hiệu quả mang lại trên tất cả các lĩnh vực hợp tác từ kinh tế, chính trị - ngoại giao, hợp tác quân sự - an ninh, giáo dục, văn hóa. Mặc dầu còn có một số điểm hạn chế song những thành tựu đó tạo ra tiền đề quan trọng để hai nước phát triển trong thời gian tiếp theo, góp phần vào việc xây dựng hòa bình ổn định trong tình hình khu vực và thế giới cũng như phát triển của mỗi quốc gia. Quan hệ tốt đẹp Singapore - Ấn Độ  cũng để lại những bài học kinh nghiệm quý giá và một góc độ nào đó được xem là bài học có giá trị cho các nước trong khu vực Đông Nam Á học tập, trong đó có Việt Nam.

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tiếng Việt

[1]. Lý Quang Diệu (2001), Bí quyết hóa rồng, Lịch sử Singapore: 1965 – 2000, Nhà xuất bản trẻ.

[2] Bùi Thị Đào (2012), Quan hệ Ấn Độ - ASEAN trong thập niên đầu của thế kỉ XXI, Luận văn Thạc sĩ Lịch sử, TP. Hồ Chí Minh

[3]. Nguyễn Công Khanh, Phạm Tiến Đông (2007),  “Quan hệ ngoại giao Xingapo - Ấn Độ giai đoạn 1965 - 1990” tạp chí Nghiên cứu Đông Nam Á

[4]. Vũ Dương Ninh (Chủ biên 1995), Phan Văn Ban – Nguyễn Công Khanh – Đinh Trung Kiên,  Lịch sử Ấn Độ, Nhà xuất bản giáo dục.

[5]. Nghiên cứu biển Đông (2015), Ý nghĩa của việc Singapore - Ấn Độ nâng cấp quan hệ,http://nghiencuubiendong.vn/tin-quoc-te-tong-hop/4612-y-nghia-cua-viec-nang-cap-singpore-an-do-nang-cap-quan-he , 14/02/2015 .

 [6]. Dương Văn Quảng (2007), Xingapo – đặc thù và giải pháp, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia.

 [7]. Alain Vandenborre (2005), “Ngưỡng cửa nhìn ra tân thế giới Trung Quốc, Singapore, Ấn Độ, Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa.

Tài liệu Tiếng Anh

[8]. David Brewster (2009), India's security partnership with Singapore (Quan hệ an ninh Ấn Độ- Singapore) The Pacific Review Volume 22, 2009 - Issue 5

[9]. Rahul Garg(2009), India - Singapore CECA, Working Paper No 234 Summer Research Internship 2009 (Hiệp định hợp tác kinh tế toàn diện Singapore - Ấn Độ, Tài liệu thảo luận số 243,thực tập nghiên cứu mùa hè 2009)

[10]. See Chak Mun (2015) Singapore and Indian towards share future (Singapore - Ấn Độ toàn cảnh và chia sẻ tương lai), Institute of South Asian Studies (ISAS), National University of Singapore,

[11]. Ming Hwa Ting (University of Adelaide, Australia 2010) Singapore - India Relations: A Return to History (Quan hệ Singapore - Ấn Độ: Sự trở lại của lịch sử), South – Asian Studies, Number 2

  

Điện thoại liên hệ: 01684588919

Địa chỉ email: ngacao325@gmail.com